Look-zonder-look

Het najaar tot het late voorjaar is de perfecte tijd om de groene delen en de wortel van dit heerlijke plantje te oogsten.

Het is één van de kruiden die al rond 6000 geleden rondom de Baltische staten door mensen gegeten werd. En daar kan het koud zijn! Naast vitamine A en C bevat het blad dan ook een soort anti-vries, waardoor de blaadjes barre winters kunnen overleven.

Baltische Staten zijn mooi, maar net iets te ver weg. Gelukkig groeit ze gewoon om de hoek! Zoek haar in het park, bos(randen), als het maar een beetje beschaduwde plek is.

Het is een tweejarige plant, en vanaf het einde van de zomer tot de lente vind je de eerstejaarsplant. Die hebben donkergroene, niervormige gekartelde blaadjes met afgeronde top. Ze groeien aan lange stelen in een rozet. (vanuit één punt). De steel is vaak paars aan de onderkant. De blaadjes ruiken naar ui/knoflook als je ze kneust, en zo smaken ze ook.  

In het voorjaar schiet de plant de hoogte in en dan veranderen de nieuwe bladeren van vorm!  Ze zijn vanaf nu niet meer nier-, maar hart-/speervormig en meer getand.  In dit stadium bloeit de plant met vier kleine witte bloemblaadjes.

Pluk wat blaadjes, kneus ze..en ruik de ui/knoflook geur!
Als je de juiste te pakken hebt, kun je het blad gebruiken, versnipperd in een salade, toegevoegd aan een stamppot, soep.
Of… in een vinagrette of pesto! De lange vlezige wortels ruiken naar haar neefjes in de familie “kruisbloemige: mierikswortel en radijs. De wortel kun je op olie zetten, fijnmalen en aan dressings toevoegen of als pittig snackje tussendoor eten.

In het voorjaar schiet de plant de hoogte in en de nieuwe bladeren veranderen van vorm! Ze zijn niet meer nier- maar hart/speervormig en meer getand en hebben een stevige stengel.
Vóór de bloei kun je de blaadjes nog steeds gebruiken. Ze bloeit met vier kleine witte bloemblaadjes..jawel het is een kruisbloemige. En..als de plant in de zomer/najaar zaadjes heeft gevormd. oogst je de zwarte zaadjes en deze voeg je toe aan salades, of je maakt er een soort mosterd van. In het Engels heet deze dan ook garlic-mustard. Maar, daarover later meer.

Nu eerst maar eens een seizoensrecept van een pesto!

Look-zonder-look pesto

1 kop goed aangestampte bladeren, (proppen dus)
1 kop geroosterde noten (wal- of, hazelnoten of pompoenzaden etc). 
1/2 kop extra vierge olijfolie
1/2 tot 3/4 kop parmezaan of Edelgistvlokken, 

sap van een halve citroen
zout en peper.

Je kunt een blender of handmatig alles in die volgorde mengen, waarbij je de olie beetje voor beetje toevoegt. Als je een blender of staafmixer gebruikt, dan op zeer lage toeren zetten. Je wilt niet dat alles door de wrijving heet wordt.

Smeer het op een toastje of op een dun schijfje appel!
Mmmm!

 Vaak wordt hondsdraf ook met look-zonder-look verward, De bladeren van de look-zonder-look lijken in het eerste jaar inderdaad op die van hondsdraf. Allebei niervormig en enigszins getand. Het blad van hondsdraf en de steel is iets behaarder, en ook zijn de tanden van het blad ronder en de bladslippen minder overlappend dan bij de look-zonder-look. Het blad van de lzl is ook meer “generfd” en ziet er iets verkreukelder uit. Hondsdraf groeit meestal per twee aan een lange kruipende wortelstok (soms iets meer), terwijl look-zonder-look het eerste jaar uit een rozet komt. En de geur is allesbepalend, maar die kun je niet zien vanaf de foto 🙂 Hier een overzichstfoto..zoek de verschillen. links hondsdraf, rechts look-zonder-look! Als de look-zonder-look haar tweede groei-jaar bereikt, dan zijn de bladeren hartvormig, groter en nog scherper getand.